ERP yazılımları özünde üretim ve muhasebe paket programları olarak algılansa da işletmenin tüm departmanlarını içine alan bütünleşik bir yazılım.Böyle algılanmasını da normal buluyorum bazen.Çünkü ERP yazılımının ilk ortaya çıkış yeri üretim departmanı.Muhasebe tarafına değinecek olursam Mikro ve Logo gibi yazılımlar da bazı firmaların muhasebe nedeniyle tercih ettikleri yazılım paketleri.Mesela Mikro’nun ilk ortaya çıkışı bir benzin istasyonunun muhasebesini tutmak içindi,hatta malzeme ve mamuller modülünde anlaşılan bir durum bu.

Şunu da belirtmekte yarar var ;ERP sistemindeki insan kaynakları modülünün sağladığı bilgiler sadece insan kaynakları birimi tarafından kullanılmayıp, aynı zamanda muhasebe finans ve üretim ve malzeme yönetimi modülleri tarafından ürün maliyeti hesaplarında da kullanılmaktadır.

İnsan kaynakları modülünden bahsetmeden önce bu insan kaynaklarının fonksiyonları ne bundan bahsetmek gerek değil mi ? Az çok bildiğiniz,aşikar olduğunuz bilgiler bunlar :

·         İş Analizi ve İş Dizaynı

·         İnsan Kaynakları Planlaması ve Çalışan Seçimi

·         Eğitim ve Geliştirme

·         Performans Değerlendirme

·         Kariyer Geliştirme

·         İş Değerleme

·         Ücret Yönetimi

·         İş Güvenliği ve Çalışan Sağlığı

Bilmediklerinizi açıklamak isterim.

İş değerlemede; insan kaynakları rol ve iş tanımlarını belirlerler.Rol ve iş tanımları pozisyonların sorumluluklarını, görevlerini, pay seviyelerini, kimin raporlandırılacağını  saptarlar.

Ücretlendirme ;İşte bu noktada İnsan Kaynakları, şirketin maaş çizelgelerini ve sistemlerini geliştirirken pazar araştırmalarından, iş analizi tekniklerinden ve çalışanlarla yılın belirli dönemlerinde gerçekleştirilen performans görüşmelerinden faydalanır.

İş analizi ve iş dizaynı;

İş analizi sürecinde işlere ilişkin genel olarak,işlerin içerdiği görevlerin nasıl yapıldığını,  kullanılan araç, gereç, malzeme ve teçhizatı, çalışma koşullarının özelliklerini ve işlerin diğer işlerle olan ilişkilerini hakkında veriler çeşitli yöntemlerle sağlanır.

İş dizaynında ise ,iş basitleştirme,rotasyon,genişletme ve zenginleştirme işlemlerini içerir.

Kaynaklar;

Resimdeki yazılım

İnsan kaynakları bilgileri wikipedia sağolsun.

On 11:06 | 0 yorum

Bilişim projelerinde sistem analizi; bilişim sistemi bileşenleri ve faaliyetleri ele alınmasıyla ayrıntılı olarak tanımlanmasıdır. Bunun sonucunda da bize maddi, teknolojik, zaman vb. faktörleri dikkate alarak  en uygun çözüm amaçlanır. Tabi burada “en iyi ben bilirim” davranışını sergilememek önemli.

Artık günümüzde firmaları birbirinden ayıran,farklı kılan BT’ye yapılan yatırımlardır.BT’nin kolay taklit edilir olması size rekabet avantajı sağlamayacağı izlenimi bırakmasın.BT ile mal ve hizmetlerin tasarlanması,geliştirilmesi ve üretilmesi için fiziksel yer bağımlılığını ortadan kaldırmıştır. Bir örnek vermek gerekirse Toyota’nın yönetim merkezi japonyada olmasına karşın araç tasarımını İtalya’daki bir başka merkezde, üretimini Türkiye’deki fabrikada, bazı parçalarını Güney Amerika’daki fabrikadan tedarik ederek ve satışını internet üzerinden dünyanın herhangi bir yerinden yapabilmektedir. Organizasyonel sınırlar tarafından kısıtlanmamaktadır.

Toyota örneğinden gidecek olursam,burada Japonya,İtalya,Türkiye’deki fabrikaların sisteminden bahsediyoruz,her biri birbirine bağlı bir halka.Ufak bir hata tüm zincirinin halkalarını etkileyecektir şüphesiz. Bu yönüyle bakacak olursak bilişim sistemleri, organizasyonun sosyal yapısını ve iş yaşamını değiştirebilir. Bu yolla bilişim sistemlerinin kurulacağı organizasyon incelenerek,yapısı, kültürü, görev türleri süreçlerine uyacak bir sistem tasarlanmalıdır.

Sistem tasarımında;mevcut durum analizi,varolan sistemin güçlü ve zayıf yönleri,rakip analizi,iş süreçleri,organizasyon şeması,hedefi,beklenen faydaları,sistem ihtiyaç analizi vb. unsurlar dikkate alınmalıdır.Bir nevi SWOT analizi.

Tasarlanan sistemin; belirlenmiş bütçeyi aşmaması,öngörülen tamamlanma süresinden daha uzun olmaması,önceden belirlenen amaçlara ve işlevlere hizmet etmesi sağlam bir analizden geçer.Eğer bunlar dikkate alınmazsa  ne olur ? Proje adeta yarım kalan bir cümle misali…

Bu arada bu fotoğrafa bayıldım :)

On 13:19 | 0 yorum

Veri madenciliği,veri ambarı üzerinde istatistiksel,matematiksel tekniklerle yeni ilişkiler,eğilimler keşfetmeyi sağlayan bir kaynak.Kısaca;büyük miktarda veri içinden, gelecekle ilgili tahmin yapmamızı sağlayacak bağıntı ve kuralların aranmasıdır.Literatür tanımında şu geçer: "Knowledge Discovery in Databases" ( Veri tabanları bilgi keşfi)

Meşhur bir örnek vardır Amerika’da bir markette Perşembe akşamları çocuk bezi alan müşterilerin %30’u bira da alıyormuş.Bunun nedeni NBA maçlarıymış.Biz bu bilgiyi bilmesek bize negatif bir bağıntı varmış gibi gelir. Veri ambarı burada devreye girer, otomatik bir analiz bütün olasılıkları göz önüne alır ve kolay düşünülemeyecek, örneğin çocuk bezi ve bira arasındaki bağıntıları da bulur.Burada yeni bir tahmin  oluşturabiliriz bira alan cips neden almasın ?

Veri madenciliği sadece bağıntıları bulmamıza yardımcı olmaz,aynı zamanda sınıflandırmada yapar.Örneğin; “Genç kadınlar küçük araba satın alır; yaşlı, zengin erkekler ise büyük, lüks araba satın alır.”.Regresyon sayesinde kredi skorlama da yapmaktadır.Zamana dayalı örnek ; “İlk üç taksidinden iki veya daha fazlasını geç ödemiş olan müşteriler %60 olasılıkla krediyi geriye ödeyemiyor.” Ve daha bir sürü şey.

Aslında amaç her zaman belli;

•         Ürünler arasında bağıntı ?

•         Yeni pazar segmentleri veya potansiyel müşteriler?

•         Zaman içindeki satın alma örüntüleri veya ürün satım eğrileri?

•         Müşterileri guruplamak, sınıflandırmak ?

Veri madenciliğine nereden geldim.Takip ettiğim bir sitede 2013 trendlerinin arasında birkaç data minning uygulaması gördüm hoşuma gitti.Paylaşmadan önce konu hakkında bilgi vermek istedim.Böylece uygulamaların amacını daha iyi anlamış oluruz,ve hangisinin hangi veri madenciliği uygulamalarına hitap ediyor az çok kestirebiliriz.

Movenbank: CRED skoruna  göre tasarruf edenleri  ödüllendiriyor.Ekim 2012’de hizmete giren Movenbank, kullanıcıların finansal alışkanlıklarını geliştirmek ve gösterdikleri pozitif gelişimi ödüllendirmek  prensibine dayalı bir finansal hizmet platformu.  Sistem kullanıcının CRED skoruna dayalı olarak  işliyor. Kullanıcının harcama ve tasaruflarını iyi  yönetmesi ve ‘sosyal ağlardaki etkisinin’ artması  durumunda CRED skoru da artıyor. CRED skoru  yüksek olan kullanıcılar daha düşük fiyat ve ek  ürünlere erişim gibi avantajlardan yararlanabiliyor.

Cignifi: Mobil kullanım verisi üzerinden kredi skoru ABD kökenli Cignifi firması geliştirdiği analitik  teknoloji sayesinde kullanıcıların mobil cihaz  kullanım alışkanlıklarını - arama yapma, mesajlaşma ve kontör yükleme gibi - inceleyerek kullanıcının yaşam tarzını değerlendiren ve kredi riski profilini çıkaran bir çalışma gerçekleştirdi. Brezilya’da pilot uygulama aşamasını geçen servis şu anda 100 milyon üyesi bulunan büyüyen orta sınıfın hizmetine sunulmuş durumda. Alışılmış türde kredi verisi mevcut olmadığı için Brezilya’nın orta sınıfının finansal hizmet ürünlerine erişimi bugüne kadar oldukça sınırlıydı.

…….

Kroger: Kişiselleştirilmiş süpermarket indirim ABD kökenli süpermarket zinciri Kroger kişiselleştirilmiş bir indirim kampanyası başlatarak, müşterilerinin sadakat kartı kullanımından elde edilen verilere göre kişisel indirim kuponları oluşturdu. Kroger’dan alınan bilgiye göre alışverişçilerinin %70’i bu kişiselleştirilmiş kuponlardan en az bir tanesini kullandı.

Opower: Enerji kullanım  yarışması düzenleyen sosyal uygulama Opower enerji uygulaması, Facebook, Natural  Resources Defense Council (Doğal Kaynakları Koruma Heyeti), enerji bilişim alanında yazılımlar  üreten Opower ve Amerikalı 16 kamu hizmeti şirketinin işbirliği sonucunda 2012 Nisan’da hayata geçti. Kullanıcılar enerji hesaplarını bu uygulamaya  bağlayarak ay içindeki enerji kullanımlarını görselleştirerek izleme imkânı buluyor. Ek olarak, enerji kullanımlarını arkadaşlarıyla ve diğer hanelerle karşılaştırma ve hanelerdeki enerji kullanımı düşürmek konulu yarışmalara katılma  fırsatına da sahip oluyorlar.

On 16:35 | 0 yorum

Google Analytics’in başlangıç macerası Urchin teknolojisine dayanır. 2005 yılında paralı bir analytic sistemi olan Urchin’i satın alan Google, 2006 yılında ücretsiz Google Analytics sistemini kullanıma sundu.

Google Analytics, ücretsiz web site performans analizi servisidir. Aşağıdaki istatistikleri blogu,youtube sayfası olanlar bilir.Ben mesela hangi kelimelerle bloguma ulaşmış ona bakarım,ona göre yazıya etiket veririm.Genel sayaçlar :

•  Ziyaret sayısı: İlgili tarih aralığında sitenizi ziyaret eden toplam ziyaretçi sayısıdır.
• Sayfa Görüntüleme Sayısı: İlgili tarih aralığında sitenizi ziyaret edenlerin görüntüledikleri toplam sayfa sayısıdır.
• Sayfa/Ziyaret: Ziyaretçilerin ortalama ziyaret ettikleri sayfa sayısıdır.
• Hemen çıkma oranı: Sitenize gelen ziyaretçilerde ilk sayfadan sonra sitenizi terk edenlerin toplam ziyaretçilere oranıdır.
• Sitede geçirilen ortalama süre: Sitenize gelen ziyaretçilerin sitede ortalama geçirdikleri süredir.
• Yeni ziyaretler: Sitenize gelen ziyaretçilerden siteye ilk kez giriş yapanların toplam ziyaretçilere oranıdır.

Bu özellikler bize sanki Google Analytics’in bir sayaç görevi gördüğü izlenimi vermiş olabilir.Burada pazarlamacılar bilir, sayaç değil “potansiyel müşteri” vardır aslında.Potansiyel müşteriler, segmentasyona sürecine dahil edilirse kaymağı yenebilecek bir Google hizmetine dönüşür.

GA’nın E-ticaret Boyutu

Bu konuyla ilgili şu blogtan yararlandım:

Web sitenizin yönetici panelinde satışlarınızı zaten görüyorsunuzdur. Google Analytics e-ticaret entegrasonunun amacı satış performansının ölçümünü ziyaretçilerle eşleştirilmesidir. Admin panelinizde satış işlemleri sayısını, gelirinizi vs. görüyor olabilirsiniz ama bir satışın gerçekleşme süreci hakkında fikir sahibi olmak istiyorsanız GA e-ticaret izlemeyi kurmanız gerekiyor. Böylece şu sorulara cevap veren verilere sahip olabileceksiniz:

Satışa kadar geçen süre: Ziyaretçileriniz sitenize ilk geldiklerinden kaç gün sonra veya kaçıncı ziyaretlerinde alışveriş yapmışlar?

Satış kaynağı: Hangi kaynaktan gelen ziyaretçiler daha yüksek dönüşüm oranlarına sahip?

Dönüşüm oranı: Web sitesine gelen ziyaretlerin kaçı satış ile sonuçlanıyor?

Ziyaretçi başına getiri: Bir ziyaretçinin ortalama getirisi nedir?

Gelir ortaklarının performansı: Hangi gelir ortağım ne kadar satışa vesile oluyor?

Coğrafi değerlendirme: Hangi şehirden gelen ziyaretçilerin dönüşüm oranları daha yüksek?

Elde ettiğiniz veriler bunlarla sınırlı değil. GA e-ticaret takibi ile gönderilen veriler aşağıdaki listedeki gibidir, bu verilerden istediğiniz gibi sonuç çıkarmak ve değerlendirme yapmak sizin elinizde.

Ayrıca hali hazırda sizin web sayfanızın veri tabanında bulunan :

·         Ürün ismi

·         Ürün kategorisi

·         Ürün modeli

·         Ürün miktarı

·         Ürün birim fiyatı

·         Satın alan kişinin ülkesi

·         Satın alan kişinin eyaleti/bölgesi

·         Satın alan kişinin şehri

·         Kargo ücreti

·         Kesilen vergi

·         Toplam fiyat

·         Affiliate ismi veya mağaza ID’si

·         İşlem ID’si gibi verilerin bir kısmını seçerek oluşturcağınız ve G.A'nın size sunduğu istatistiklerle detaylı analiz yapabilirsiniz.Big data'ya zemin hazırladığını söylemeden geçemeyeceğim.

Arama motorunda, bir sosyal mecrada, başka siteler üstündeki bağlantılarla, bir e-posta iletisinde veya arkadaşınızın yönlendirmesiyle bir firmanın veri tabanının verisi olursunuz,bu veriyle firmanın  potansiyel müşterisi konumuna gelebilirsiniz, o firma sizinle birebir ilişki kurar, sizle sanki firmanın yegane müşterisiymiş gibi ilgilenir. Müşteri segmentasyonuna dahil olursunuz ve tüketici+üretici= türetici formülü gerçekleşmiş olur. Söylemeden geçemeyeceğim Google reklamı gibi oldu : “Google’la her şey mümkün ! “ :) 

On 19:59 | 0 yorum

Üretim ve malzeme modülünde ; üretilmesi planlanan ürün veya yarı mamül için sistemde girilmiş olan ürün ağaçları, rotalar ve malzeme ana kayıtları gibi temel verileri kullanarak;

¾    Üretimde kullanılacak malzemeler

¾    Üretilecek ürün ve yan ürünler

¾    Uygulanacak işlemler

¾    Kullanılacak makine, isçilik ve alet çeşitleri

¾    Yapılacak kalite kontrol adımları hakkında miktarsal ve zamansal bilgileri barındırır.

Üretim ve Malzeme modülü bünyesinde şunları barındırır:

• Tesis çizelgeleme
• Kapasite ihtiyaç planlama
• Mühendislik,çizelgeleme
• Ürün ağaçları,
• Rotalama ve Bakım,
• Dağıtım ve atölye raporlama,
• Malzeme ihtiyaç planlama,
• Standart maliyetlendirme
• Kalite kontrol

Bu modülün içinde değerlendirebileceğimiz tedarik zinciri yönetiminde ise; envanter yönetimi, sipariş girişi, satın alma,ürün yapılandırılması,tedarik zinciri planlaması,tedarikçi çizelgeleri vb. alt modüller yer almaktadır.

Bunlar olmazsa olmaz değildir, sektöre, ihtiyaca göre değişecektir. Mesela şunu örnek vereyim bir firmada işçi sağlığı güvenliği bilgi sistemi için görüşme yaptığımızda SAP kullanıyordu, işçi sağlığı ve güvenliğine dair ihtiyaç duyulan malzemeleri kalite kontrol modülü ve satın almada tutuyordu.

Piyasada ERP yazılımları sektöre göre özelleşmiş halde de bulunmaktadır. ERP ile endüstri yönetimi, tekstil yönetimi, tarım yönetimi gibi birçok şeklinde rastlayabilirsiniz. Temel mantık aynıdır, değişmez.

Hemen örnek vereyim elimdeki broşürden:

Yaş Meyve ve Sebze Yönetim Sisteminin Modülleri

Satınalma

İşleme ve Paketleme (parti bazında,elektronik terazi bilgileri,palet ve kasa bazında ürün izleme)

Kap Takibi ( iadeli ve iadesiz kap bilgileri,iadeye göre satış giderlerine yansıtma)

Depo Yönetimi ve Sevkiyat Takibi ( depolar arası mal transferi,hallere transfer,palet bozma ve palette kalan kasaların takibi)

Ürün İzlenebilirlik ( tedarik,üreticiye ait sera,üretim dönemleri,kullandığı ilaçlar gibi ihracatta zorunlu bilgileri )

Kasa İmalatı ( üretim emri bazında hammadde takibi,elektrik sayacı,işçilik sayaç bilgileri)

Modüller belki bize yabancı gelmiş olabilir ama bildiğiniz gibi her şey iş süreçlerine göre şekil almaktadır.

On 17:43 | 1 yorum

Biz “Kurumsal Kaynak Planlama” diyoruz. Uluslararası literatürde “Enterprise Reource Planning” olarak geçer. Başlığım sizi yanıltmasın. Piyasada ERP çeşitli şekillerde görebilirsiniz;  “kurumsal yönetim sistemi”, “ticari yönetim sistemi” olarak da karşımıza çıkmaktadır.

ERP deyince akla gelen kelimeler vardır; bütünleşik, entegre, ticari yazılım,tek bir çatı… Bu kavramları çoğaltabiliriz. Toparlarsak şöyle bir tanım ortaya çıkıyor; güçlü bir bütünleşik yapıya sahip finans, insan kaynakları, üretim ve tedarik,dağıtım gibi temel aktiviteleri  otomasyona kavuşturan yazılım paketleridir.

ERP’nin bu özellikleri onu stratejik bir araç olarak karşımıza çıkarıyor çünkü organizasyonun tüm iş süreçleri söz konusu, iş birimlerini bütünleştirerek ve eş zamanlı sisteme giriş izni vermesi belki de en önemli özelliğinin bunları tek bir veritabanında tutabilmesidir. Tedarikçileri, dağıtımı,lojistiği iç yönetime optimize etmesi esneklik kazandırır.

İş zekasının araçlarından olan veri ambarına veri kaynağı da sunabilir. Satış, finans, üretim her modülden ihtiyacı olan oprasyonel verileri çekerek datamart oluşturabilir. Simülasyon,optimizasyon,yapay zeka paketlerine destek veren bir sistemdir.Bir kısım çoğunluk ERP yazılımlarını karar destek sistemi olarak tanımlamaktadır.

Temel olarak dört modülü vardır:

·         Satış ve Pazarlama

·         Üretim ve Malzeme

·         Finans ve Muhasebe

·         İnsan Kaynakları

Modüllerle devam edeceğim…

On 17:26 | 0 yorum